Trang sản phẩm Delta hiện đánh dấu VFD-S đã ngừng sản xuất và giới thiệu MS300, MH300, C2000 Plus là các dòng thay thế.
Để cài đặt Delta VFD-S, trước tiên cần kiểm tra nguồn cấp và thông số động cơ, sau đó chọn riêng nguồn lệnh chạy dừng và nguồn đặt tốc độ. Bài viết hướng dẫn cách nhập tham số, chạy thử, đấu công tắc ngoài và sử dụng hai nút START/STOP nhấn nhả theo chế độ 3 dây.
Phạm vi: vận hành cơ bản động cơ không đồng bộ 3 pha. Các mã tham số được đối chiếu theo VFD-S Series User Manual, Revision April 2016, SE10, SW V2.61. Giá trị minh họa dùng cho động cơ 50 Hz; khi thực hiện phải đối chiếu đúng nhãn và phiên bản thiết bị. [1]
1. Kiểm tra nguồn cấp và đấu dây
Ghi lại mã biến tần, số pha nguồn cấp, điện áp, dòng định mức và cách đấu sao hoặc tam giác của động cơ. Không chọn biến tần chỉ dựa trên công suất kW; dòng đầu ra và cấp điện áp cũng phải đáp ứng tải.
| Cọc đấu nối | Chức năng và lưu ý |
|---|---|
| R/L1, S/L2, T/L3 | Nguồn AC vào biến tần. Cấp điện đúng số pha và điện áp model; loại một pha phải theo sơ đồ đầu vào của model đó. |
| U/T1, V/T2, W/T3 | Đầu ra nối động cơ 3 pha. Không cấp điện lưới vào các cọc này. |
| PE hoặc ký hiệu đất | Nối đất bảo vệ biến tần và vỏ động cơ. GND tín hiệu không thay thế PE. |
| M0 đến M5, GND | Ngõ vào điều khiển số. Các ví dụ trong bài dùng tiếp điểm khô đóng về GND theo cấu hình NPN. |
| +10V, AVI, GND | Nguồn biến trở và ngõ vào analog. VFD-S dùng cọc AVI nhận điện áp hoặc dòng, chọn bằng jumper J1 theo tài liệu. |
Ví dụ: động cơ ghi 220/380 V Δ/Y dùng đầu ra 220 V thì đấu Δ, dùng đầu ra 380 V thì đấu Y; động cơ 380/660 V Δ/Y dùng đầu ra 380 V thì đấu Δ. Luôn ưu tiên sơ đồ đấu dây trên nắp hộp cực. Cài tham số điện áp không biến một bộ 220 V thành bộ 380 V.
An toàn trước khi thao tác
Ngắt và khóa nguồn trước khi đấu dây hoặc đổi jumper. Chờ tối thiểu 10 phút theo tài liệu Delta, rồi kiểm tra không còn điện áp nguy hiểm bằng thiết bị phù hợp. Chỉ người có chuyên môn thực hiện đấu nối và chạy thử. [1, phần Safety]
Không đóng cắt contactor phía động cơ khi biến tần đang xuất điện. Nút STOP là lệnh dừng vận hành; mạch dừng khẩn cấp và bảo vệ người phải được thiết kế riêng theo yêu cầu an toàn của máy.
2. Thao tác bàn phím và bảng tham số cơ bản
Dừng động cơ, bỏ lệnh RUN ngoài. Nhấn PROG/DATA để vào phần cài đặt; dùng phím lên hoặc xuống chọn nhóm, nhấn PROG/DATA để vào nhóm, chọn tham số rồi nhấn PROG/DATA để xem giá trị. Sửa bằng phím lên hoặc xuống, nhấn PROG/DATA để lưu; MODE dùng để quay lại. End báo lưu thành công, Err báo giá trị hoặc thao tác không hợp lệ. [1, chương 4]
Ví dụ: chọn nhóm 1, tham số 1-09, nhập 10.0 rồi lưu để đặt tăng tốc 10 giây. Ký hiệu d trong tài liệu biểu thị giá trị cài đặt: d1 là giá trị 1, không phải tên một tham số khác.
| Tham số | Chức năng | Cách chọn |
|---|---|---|
| 2-00 | Nguồn đặt tần số | d0: phím bàn phím; d1: 0–10 V; d2: 4–20 mA; d3: núm xoay trên bàn phím. |
| 2-01 | Nguồn chạy dừng | d0: bàn phím; d1: cọc ngoài, STOP/RESET bàn phím còn tác dụng; d2: cọc ngoài, STOP/RESET bàn phím bị vô hiệu. |
| 2-02 | Cách dừng | d0: giảm tốc khi nhận STOP; d1: dừng tự do. Lỗi ngoài EF gây dừng tự do ở cả hai lựa chọn. |
| 1-00 / 1-01 | Tần số tối đa / cơ bản | Ví dụ 50.0 / 50.0 Hz cho động cơ định mức 50 Hz. |
| 1-02 | Điện áp đầu ra tối đa | Theo nhãn động cơ, cách đấu và cấp điện áp biến tần; ví dụ 380 V. |
| 1-09 / 1-10 | Tăng tốc / giảm tốc | Ví dụ ban đầu 10.0 / 10.0 s, sau đó chỉnh theo tải. |
| 1-07 / 1-08 | Giới hạn trên / dưới | Đơn vị %, lấy 1-00 làm 100%. Ví dụ 100% / 0%. |
| 7-00 | Dòng định mức động cơ | Đơn vị %, lấy dòng định mức biến tần làm 100%. Xem công thức bên dưới. |
| 6-06 | Bảo vệ nhiệt động cơ | d0: động cơ tự làm mát; d1: làm mát cưỡng bức bên ngoài; d2: tắt chức năng. |
| 4-04 | Cách chạy bằng cọc ngoài | d1: thuận/nghịch 2 dây; d2: RUN và chọn chiều 2 dây; d3: điều khiển 3 dây. |
Hai thông số dùng phần trăm cần đặc biệt chú ý
Dòng động cơ: 7-00 = Iđm động cơ / Iđm biến tần × 100%. Ví dụ động cơ 4,0 A, biến tần 5,0 A thì nhập 80, không nhập 4,0. Dòng định mức biến tần có thể kiểm tra ở 0-01; dải cài 7-00 là 30–120%. Không tăng giá trị để che tình trạng quá tải. [1, nhóm 0 và nhóm 7]
Giới hạn tần số: nếu 1-00 = 50 Hz và chỉ muốn chạy tối đa 40 Hz thì 1-07 = 80%. Muốn giới hạn dưới 10 Hz thì 1-08 = 20%. Chọn giới hạn dưới phù hợp tải và làm mát; không nhầm phần trăm với Hz. [1, trang 5-23]
3. Cài chạy bằng bàn phím
Chạy thử bằng bàn phím giúp kiểm tra chiều quay và hoạt động động cơ trước khi chuyển sang tín hiệu điều khiển ngoài.
Bước 1. Cài thông số động cơ và giới hạn theo mục 2. Chọn 2-01 = d0 và 2-00 = d0.
Bước 2. Về màn hình tần số đặt F, dùng phím lên hoặc xuống đặt khoảng 5–10 Hz để thử ngắn nếu tải cho phép. Kiểm tra chiều FWD hoặc REV trước khi chạy.
Bước 3. Nhấn RUN; theo dõi chiều quay, tiếng động, rung và dòng điện. Nhấn STOP/RESET để dừng. Sau khi kiểm tra đạt mới nâng tần số trong phạm vi cho phép.
Muốn chỉnh tốc độ bằng núm xoay ngay trên biến tần, đặt 2-00 = d3. Muốn dùng biến trở đấu ngoài, đặt 2-00 = d1 và chọn J1 ở chế độ điện áp. Hai cách này khác nhau dù đều sử dụng núm xoay. [1, 2-00]
4. Điều khiển chạy dừng ngoài bằng 2 dây
Chế độ 2 dây dùng công tắc hoặc tiếp điểm duy trì: giữ đóng thì chạy, mở thì dừng. Nếu dùng nút nhấn nhả, máy không tự giữ lệnh sau khi thả nút; khi đó nên dùng chế độ 3 dây ở mục 5.
| Phương án | Tham số | Hoạt động của tiếp điểm |
|---|---|---|
| Thuận và nghịch riêng | 2-01 = d1 4-04 = d1 | M0–GND đóng: chạy thuận. M1–GND đóng: chạy nghịch. Mở cả hai: dừng. Liên động để không có hai lệnh đồng thời. |
| RUN và chọn chiều riêng | 2-01 = d1 4-04 = d2 | M0–GND đóng: chạy; mở: dừng. M1–GND mở: thuận; đóng: nghịch. |
Ví dụ chạy thuận bằng công tắc, tốc độ bằng biến trở ngoài: 2-01 = d1, 4-04 = d1, 2-00 = d1. Công tắc nối M0–GND; M1 để hở; biến trở nối theo mục 6. Nếu ứng dụng cần khóa chạy nghịch, 2-04 = d1 vô hiệu hóa chiều nghịch; d0 cho phép hai chiều. [1, 2-04 và 4-04]
Khi kết nối PLC
Đầu ra relay PLC có thể dùng tiếp điểm khô theo sơ đồ NPN. Với đầu ra transistor, phải kiểm tra NPN/PNP, chân chung và mức điện áp theo model thực tế; không tự cấp +24 V vào M0. Một số phiên bản có bố trí cọc và lựa chọn logic khác nhau.
Trước khi cấp điện lại hoặc reset lỗi, bỏ lệnh RUN duy trì. Kiểm tra hành vi khởi động lại của cả hệ thống trong điều kiện an toàn, không chỉ dựa vào trạng thái đèn trên bàn phím.
5. Chạy dừng bằng nút nhấn nhả 3 dây
Chế độ này cho phép nhấn rồi thả START mà động cơ vẫn chạy; nhấn STOP để dừng. Chức năng tự duy trì được thực hiện trong biến tần.
| Tham số | Giá trị | Chức năng |
|---|---|---|
| 2-01 | d1 | Lệnh chạy dừng từ cọc ngoài; STOP/RESET bàn phím còn tác dụng. |
| 4-04 | d3 | Chọn điều khiển 3 dây bằng M0, M1, M2. |
| 2-00 | d1 hoặc d0 | d1 dùng biến trở ngoài; d0 đặt tần số bằng phím. |
| 2-02 | d0 trong ví dụ | Dừng theo thời gian giảm tốc khi nhấn STOP. |
Sơ đồ đấu nút START và STOP
Dùng START thường mở (NO) và STOP thường đóng (NC). Sơ đồ dưới được vẽ lại theo tài liệu Delta, áp dụng ngõ vào NPN với tiếp điểm khô nối về GND. [1, trang 5-39–40]
Đấu GND qua STOP NC đến điểm chung. Điểm chung nối M2 và một đầu START NO; đầu còn lại của START nối M0. Công tắc chọn chiều nối riêng M1–GND: hở là thuận, đóng là nghịch. Nếu chỉ cần thuận, để M1 hở.
Kiểm tra hoạt động
1. Khi chưa nhấn nút, STOP đóng nên M2 nối về GND; START mở nên M0 chưa nhận lệnh chạy.
2. Nhấn START rồi thả tay: biến tần nhận và duy trì lệnh RUN. Tốc độ được quyết định bởi nguồn tần số đã chọn tại 2-00.
3. Nhấn STOP: M2 mất tín hiệu và biến tần thực hiện dừng. Thả STOP không phải lệnh chạy mới; kiểm tra hành vi thực tế rồi nhấn START để chạy lại.
Khi 4-04 = d3, chức năng cài trong 4-05 bị ghi đè vì M2 được dành cho STOP. Không dùng M2 để RESET hoặc chọn cấp tốc độ trong cấu hình này. Nếu M2 hở, đấu nhầm nút STOP thường mở hoặc đứt dây STOP, hệ thống có thể không nhận lệnh chạy.
STOP ở đây là dừng vận hành. Không coi tiếp điểm STOP thông thường hoặc phím STOP trên biến tần là mạch dừng khẩn cấp an toàn.
6. Cài biến trở ngoài và tín hiệu analog
Chọn đúng jumper J1 trước khi đấu tín hiệu
VFD-S trong tài liệu tham chiếu dùng chung cọc AVI để nhận 0–10 V hoặc 4–20 mA. Jumper J1 chọn loại tín hiệu; tham số 2-00 chọn nguồn đặt tần số. Phải đặt đúng cả hai. Không tìm một cọc ACI riêng rồi áp dụng sơ đồ của VFD-M. [1, trang 2-26 và 5-27]
Trước khi mở nắp và đổi J1, cách ly nguồn, chờ xả tụ và kiểm tra hết điện như mục 1. Chọn vị trí theo ký hiệu AVI/ACI và sơ đồ của đúng phiên bản; không suy đoán vị trí jumper bằng hướng nhìn.
| Nguồn đặt tốc độ | Đấu dây | Cấu hình |
|---|---|---|
| Biến trở ngoài 3–5 kΩ | Hai đầu cố định vào +10V và GND; chân giữa vào AVI. | J1: điện áp 2-00 = d1 |
| PLC xuất 0–10 V | AO điện áp vào AVI; chân chung AO về GND theo thiết kế tương thích. Không nối AO vào +10V. | J1: điện áp 2-00 = d1 |
| Nguồn chủ động 4–20 mA | Tín hiệu dòng vào cọc AVI; đường hồi về GND. Bộ phát hai dây cần nguồn vòng đúng cấu hình. | J1: dòng 2-00 = d2 |
Nếu xoay biến trở thấy tốc độ tăng giảm ngược mong muốn, ngắt nguồn an toàn rồi đổi chỗ hai đầu cố định; giữ chân giữa tại AVI. Điện áp +10V là nguồn cấp biến trở, không phải chân nhận tín hiệu PLC.
Quy đổi tín hiệu thành tần số
Với 1-00 = 50 Hz, đặc tuyến tuyến tính mặc định và không có giới hạn khác tác động: 0 V → 0 Hz, 5 V → 25 Hz, 10 V → 50 Hz. Với tín hiệu dòng: 4 mA → 0 Hz, 12 mA → 25 Hz, 20 mA → 50 Hz.
Công thức tham khảo: f = U/10 × 50 hoặc f = (I − 4)/16 × 50; f tính bằng Hz, U bằng V, I bằng mA. Các giá trị bias, gain và giới hạn tần số có thể làm kết quả thực tế khác đi. Tín hiệu analog chỉ đặt tốc độ; máy vẫn cần lệnh RUN hợp lệ.
Khi mất tín hiệu dòng
Tham số 2-05: d0 giảm tốc về 0 Hz; d1 dừng tự do và báo EF; d2 tiếp tục theo tần số đặt cuối. Chọn theo yêu cầu công nghệ và thử tình huống mất tín hiệu trong điều kiện an toàn. Không mặc định chọn giữ tốc độ nếu việc đó có thể gây nguy hiểm. [1, 2-05]
Dùng cáp tín hiệu chống nhiễu, tách khỏi dây nguồn và U/V/W. Nếu đã chọn đúng 2-00 mà tốc độ vẫn sai, kiểm tra J1, giá trị tín hiệu thực, đặc tuyến analog và các ngõ vào đa chức năng có thể ưu tiên nguồn tần số khác.
7. Ví dụ cấu hình hoàn chỉnh và chạy thử
Giả sử động cơ ghi 380 V, 50 Hz, 4,0 A; biến tần đúng cấp điện áp, dòng đầu ra định mức 5,0 A. Yêu cầu: START/STOP nhấn nhả, biến trở ngoài chỉnh tốc độ, chỉ chạy thuận. Đây là dữ liệu giả định để minh họa cách tính; phải thay bằng thông số trên thiết bị thực tế.
| Tham số | Giá trị ví dụ | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 2-00 / 2-01 | d1 / d1 | Biến trở ngoài đặt tốc độ; cọc ngoài nhận lệnh chạy. |
| 4-04 / 2-02 | d3 / d0 | Điều khiển 3 dây; giảm tốc khi nhận STOP. |
| 1-00 / 1-01 | 50.0 / 50.0 Hz | Tần số tối đa và cơ bản. |
| 1-02 | 380 V | Điện áp động cơ trong ví dụ. |
| 1-09 / 1-10 | 10.0 / 10.0 s | Thời gian tăng và giảm tốc ban đầu. |
| 1-07 / 1-08 | 100% / 0% | Giới hạn trên 50 Hz và dưới 0 Hz theo 1-00. |
| 7-00 | 80% | 4,0 A / 5,0 A × 100%; nhập giá trị 80. |
| 6-06 / 2-04 | d0 / d1 | Bảo vệ nhiệt động cơ tự làm mát; khóa chiều nghịch. |
Đấu nút nhấn theo mục 5; M1 để hở. Biến trở theo mục 6, J1 chọn điện áp. Không nhầm dòng định mức 5,0 A của biến tần với dòng đang hiển thị khi máy chạy hoặc dòng đầu vào nguồn.
Quy trình chạy thử
1. Kiểm tra lại dây động lực, PE, cách đấu động cơ, jumper và toàn bộ thông số đã lưu. Bảo đảm vùng chuyển động không còn người và dụng cụ.
2. Đặt tần số thấp phù hợp tải, nhấn START và kiểm tra chiều quay trong thời gian ngắn. Nếu cần đổi dây động cơ, dừng, cách ly nguồn, chờ xả tụ và kiểm tra hết điện trước khi đổi hai pha đầu ra.
3. Tăng dần tốc độ; theo dõi dòng điện, rung, tiếng ồn và nhiệt khi lên tải. Không duy trì tải nặng ở tốc độ thấp nếu quạt làm mát không đáp ứng.
4. Nhấn STOP và kiểm tra quá trình dừng. Nếu giảm tốc gây quá áp, xem lại quán tính và tăng thời gian giảm tốc; chỉ bổ sung giải pháp hãm sau khi kiểm tra phần cứng và tính toán phù hợp.
5. Kiểm tra mất lệnh, mất tín hiệu, reset và cấp nguồn lại trong điều kiện an toàn. Lưu thông số cuối cùng cùng sơ đồ và ngày bàn giao.
Reset mặc định khi thật sự cần
0-02 = d9 đưa về mặc định 50 Hz, 220/380 V theo cấp điện áp; d10 đưa về bộ 60 Hz, 220/440 V. Sao lưu trước vì thao tác xóa cấu hình ứng dụng. Sau reset phải kiểm tra lại thông số động cơ, nguồn lệnh và đấu dây; đây không phải thao tác xóa lỗi vận hành thông thường. [1, nhóm 0]
8. Các lỗi cài đặt thường gặp
| Hiện tượng | Kiểm tra và hướng xử lý |
|---|---|
| RUN bàn phím không chạy | Kiểm tra 2-01 = d0, tần số đặt lớn hơn 0 và không có lỗi hoặc liên động đang tác động. |
| START ngoài không chạy | Kiểm tra 2-01, 4-04, tiếp điểm và GND. Với 3 dây, STOP NC phải nối M2 về GND khi chưa nhấn. |
| Thả START thì dừng | Có thể đang dùng chế độ 2 dây. Cài 4-04 = d3 và đấu lại đủ mạch STOP theo sơ đồ. |
| Núm xoay không đổi tốc độ | Núm trên bàn phím dùng 2-00 = d3; biến trở ngoài dùng d1. Kiểm tra chân giữa, J1 và giới hạn tần số. |
| Dòng 4–20 mA cho tốc độ sai | Kiểm tra 2-00 = d2, J1 ở chế độ dòng, dây vào cọc AVI, chân chung và đặc tuyến analog. |
| Giới hạn tốc độ không đúng | 1-07 và 1-08 tính theo phần trăm của 1-00. Ví dụ nhập 50 ở 1-07 chỉ là 50%, không phải 50 Hz. |
| oc hoặc ocA | Kiểm tra kẹt tải, dây và động cơ, thời gian tăng tốc, bù mô-men 7-02 và khả năng biến tần. |
| ov khi giảm tốc | Kiểm tra điện áp nguồn, tải tái sinh và thời gian giảm tốc; không chỉ reset rồi chạy tiếp. |
| oH, oL hoặc oL1 | Phân biệt quá nhiệt biến tần, quá tải biến tần và bảo vệ nhiệt động cơ. Kiểm tra thông gió, tải, 7-00 và 6-06. |
Có thể đọc lịch sử lỗi tại 6-08, 6-09, 6-10. Sau khi xử lý nguyên nhân, bỏ lệnh RUN ngoài rồi mới xóa lỗi bằng STOP/RESET nếu được phép. Không tăng dòng bảo vệ hoặc tắt bảo vệ nhiệt chỉ để máy hết báo lỗi. [1, chương 6–7]
9. Tổng kết
Ba tham số cần nhớ là 2-00 chọn nguồn tốc độ, 2-01 chọn nguồn chạy dừng và 4-04 chọn cách điều khiển ngoài. Với nút nhấn nhả, chọn 4-04 = d3 và đấu M0 chạy, M2 dừng, M1 chọn chiều. Riêng VFD-S, cần đặc biệt kiểm tra 7-00 theo phần trăm và J1 khi sử dụng tín hiệu analog.
Nếu doanh nghiệp cần cải tiến dây chuyền nhà máy, nâng cấp tủ điều khiển hoặc tích hợp biến tần với PLC–HMI, hãy liên hệ CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT 2TE để trao đổi yêu cầu và phương án phù hợp. Website: 2teco.vn.
Tài liệu tham khảo
[1] Delta Electronics, VFD-S Series User Manual, April 2016, SE10, SW V2.61. Tham khảo chương 2–4; chương 5, nhóm 0, 1, 2, 4, 6, 7; chương 6–7. Bản tài liệu hãng được lưu tại EPA:
[2] Delta ghi nhận VFD-S đã ngừng sản xuất, thay thế bởi ME300. Khi thay thiết bị cần đối chiếu lại đầu nối, kích thước và mã tham số. Trang hãng, tra cứu ngày 10/10/2026:
https://www.deltaww.com/en-US/products/AC-Motor-Drives/103
10. Hỗ trợ cài đặt và tích hợp tại 2TE
Bạn cần hỗ trợ cài đặt biến tần, lập trình PLC–HMI hoặc cải tiến dây chuyền sản xuất tại nhà máy CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT 2TE sẽ tư vấn giải pháp thiết kế, chế tạo cơ khí và tự động hóa phù hợp với hiện trạng thiết bị, nhu cầu vận hành và ngân sách của doanh nghiệp.
Liên hệ 2TE để trao đổi về phương án nâng cấp máy móc, tối ưu năng suất và nâng cao tính ổn định của dây chuyền sản xuất.
Điện thoại: 098 395 0696
Website: 2teco.vn
2TE – Đồng hành tạo giá trị bền vững.